विठ्ठल म्हणजे परम सत्य: भक्ती चंदन भाव

-
Kavya Pushpa

कवी आबा लिखित अभंग रचना : अभंगाचा आध्यात्मिक अर्थ

अभंगातील केंद्रबिंदू: चंदन आणि विठ्ठल

हा अभंग चंदनाच्या प्रतीकात्मक वापरातून भक्ती भावनेचे अत्यंत सुंदर वर्णन करतो. चंदन हा शीतलता, शुद्धता आणि आध्यात्मिक प्रगतीचा प्रतीक आहे. या अभंगात चंदनाचे खोड भक्तीच्या निष्ठेने झिजवले जाते, आणि त्यातून उत्पन्न होणारा सुगंध विठ्ठलरूपी दैवताला समर्पित केला जातो.


ऐका
चंदनाचा सुगंध आणि आनंद

ऐका : Just Once With Drive 


  • चंदन म्हणजे भक्ती: चंदन जसे शरीरावर, देहावर शितलता पसरवते, तसेच भक्ती मनाला शांतता देते. चंदनाचे खोड झिजवून त्यातून सुगंध काढण्याचा प्रयत्न तसाच भक्तीचा मार्ग आहे. भक्ती ही सातत्यपूर्ण प्रक्रिया आहे, ज्यात आपल्या अहंकाराला झिजवून, ईश्वराला समर्पित करण्याचा प्रयत्न करायचा असतो.
  • विठ्ठल म्हणजे परम सत्य: विठ्ठल हे भक्तांचे आराध्य दैवत आहे. या अभंगात विठ्ठल हे चंदनाच्या सुगंधासारखे, भक्तांच्या अंतःकरणाला शांतता देणारे आहेत.
  • चंदनाचा सुगंध आणि आनंद: चंदनाचा सुगंध जसा सर्वत्र पसरतो, तसाच भक्तीचा अनुभव सर्वत्र आनंद पसरवतो. भक्ती ही जीवनातील सर्व सुखांचे मूल आहे, कोठे ही भक्ती करा, अंतःकरणापासून करा सुखाचा सागरच पदरी पडतो असे या अभंगातून सूचित होते.

अभंगातील इतर महत्त्वाचे मुद्दे:

  • मुख्यकमल: भक्तांच्या मते, विठ्ठलाचे पावन मुखकमल सर्व सुखांचे कारण आहे.
  • केशर आणि अष्टगंध: हे अमृतमय पदार्थ शुद्धता आणि पवित्रतेचे प्रतीक आहेत.
  • ध्वनि: अंत:करणात खोलवर रुजणाऱ्या एकतारीच्या तलावर अभंगातल्या 'हम्म्म्मम्म' या ध्वनीने भक्तीची गहनता नि:शब्द व्यक्त होते. दृढ साधना जाणवते.

आध्यात्मिक संदेश:

हा अभंग आपल्याला असे सूचित करतो, असे शिकवतो की, खरा आनंद आणि शांती भक्तीतूनच मिळते. भक्ती ही केवळ एक धार्मिक कृती नाही, तर ती जीवन जगण्याची एक अदभूत कला आहे. चंदनाच्या सुगंधासारखी भक्ती आपल्या आयुष्यात सुखं समाधानाचा सुगंध पसरवते आणि आपल्याला अमृतमय आत्मिक शांती प्राप्त होऊन परमेश्वराची अनुभूती होते हेच सत्य होय.

अभंग 

हम्म्म्मम्म  हम्म्म्मम्म हम्म्म्मम्म

धनि रेसा निरे ग मप गरे निरे 

गम पध नि रे सा रे ग

चंदनाचा गंध चंदन सुगंध |

चंदनाचे खोड, झिजले त्यात भक्ती कण कण ||


उगाळून भक्ती कण कण, चंदन विठ्ठलमय देह

उटी लागी गाली देवा, करकरा चरणीचरणां धन्य

देहा गंध चौफेर चंदन, चंदन झाले विठ्ठलमय देह

भाळी टिळा केशर केशर सुगंध अष्टगंध ||


पावन मुखकमल, सदा सर्व सुख, विठ्ठल विठ्ठल |

जीव विठ्ठल विठाईले, मुखकमल धन्य पाहीले ||


चंदन सुगंध, चंदन सुगंध, जीवनात परमानंद |

विठुराया मायबाप, सुगंध सागर आनंद दयानंद ||


चंदनाचे खोड, झिजवले कण कण कंद मधुगंध |

उगाळून कण कण, उध्दारे चंदन विठ्ठलमय धुंद|

देहासी गंध चंदनी सुगंध, टिळा केशर प्रभुनंद 

बोला भक्तजन आबा संग विठ्ठल विठ्ठल सुगंध 

बोला भक्तजन हरी विठ्ठल विठ्ठल,विठ्ठल सुगंध ||


चंदन सुगंध, टिळा केशरी अष्टगंध, पाहुन पावन |

मुखकमल विठ्ठल सर्व सुखं, सर्व विठ्ठल विठ्ठल ||


सदा सर्व सुख, विठ्ठल विठ्ठल, विठ्ठल विठ्ठल |

विठ्ठल विठ्ठल, विठ्ठल सुगंध, विठ्ठल विठ्ठल  ||


धनिरे रेसा विठ्ठल, निरे ग मप गरे विठ्ठल, 

निरे गम पध,  नि रे सा विठ्ठल विठ्ठल

चंदनाचा गंध चंदन सुगंध चंदन सुगंध

चंदन सुगंध, टिळा केशरी अष्टगंध, झाले पावन

मुखकमल विठ्ठल सर्व सुख, सर्व विठ्ठल विठ्ठल

सर्व सुख, विठ्ठल विठ्ठल, सर्व सुख, विठ्ठल विठ्ठल,||

हम्म्म्मम्म  हम्म्म्मम्म हम्म्म्मम्म हम्म्म्मम्म


निष्कर्ष:

हा अभंग भक्ती मार्गाचा एक अत्यंत सुंदर आणि प्रभावी वर्णन करतो. या अभंगातील प्रत्येक शब्द भक्तीच्या गहनतेला बारकाईने उलगडून दाखवतो.

हा केवळ माझा एक आध्यात्मिक दृष्टिकोन आहे. प्रत्येक व्यक्ती या अभंगाचा आपल्या पद्धतीने अर्थ लावू शकते.आणि आनंद घेऊ शकते.

तुम्ही या अभंगाबद्दल काय विचार करता, ते कृपया समीक्षा देऊन सांगा ही विनंती.

धन्यवाद..!

❤️

काव्यपुष्प कवी 

आबा 

🙏




Comments

  1. Nanda18 Oct 2024, 04:06:00

    अतिशय सुंदर रचना.. भक्ती मय

    ReplyDelete
  2. Nanda18 Oct 2024, 04:09:00

    अतिशय सुंदर सुरेख आणि ुभ ंकेत देणारी रचना सर...🙏🙏🌹🌹

    ReplyDelete

Post a Comment

Comments write here

Popular posts from this blog

सांजवेळी तू परतून यावे

-
Kavya Pushpa1 सांजवेळी तू परतून यावे डोळे पुन्हा भरून यावे. खूप छान विषय आहे हा आज लिपीत प्रेमाचा...मनात आस लागलेली असते आणि तो दिवसभर भेटत नाही तिला ...अनुभव केलेल्या प्रेमाच्या प्रत्येक क्षणांची तिला तर आसच लागलेली असते ... मन जागेवर नसतेच... फक्त बेचैन होऊन हुरहुर ते व्याकूळ मन ... मग मनाने ती कशातच समरस होत नाही... कशातच तिचे लक्षच लागत नाही ... पुन्हा पुन्हा त्याच त्या क्षणात ... ती विरून जाते आणि त्याच्याच सहवासासाठी आतुरतेने ती आपल्या सख्याची .. प्रेमाची ... येरझारा घालत वाटच पहात रहाते आणि मग मनात मात्र सतत ती म्हणतच राहते..! " सांजवेळी तू परतून यावेस  कसं रे राजा तुला कळत नाही ?  माझी काय अवस्था झालीये  कसं तुला समजत नाही रे ? " ... आणि  अशाच नाजूक वेळी तिला दुसरं काहीच दिसत नाही विरहात डोळे अश्रूंनी भरले जातात आणि केव्हा डोळ्यातून गंगा जमुना वाहू लागतात हे समजतही नाही .....!!....  🐦 हायकू :- 😭 राजाऽ ... राणीच्या होरपळ मनीच्या कशी मी सांगू ? हेची नकळे मजला ... जीव माझा गुंतला रे साजणा कसं रे मी सांगू तुला..? " आबा " 🤗 🙏 <aaba></aaba...
Read more

Love was seen far away: दूरवर दिसलं होतं

-
Image
दूरवर दिसलं होतं दूरवर दिसलं होतं Love was seen far away Love was seen far away दूरवर दिसलं काही होतं अंतरीचे सुख जणू काही तेच तर होतं झोपेतही तेच माझ्या मनातही होतं तेच तर तुझ्या साठी .. मी राखून ठेवले होतं डोळे मिटून पडलो तरी सुद्धा तिनं वाजलं होतं तरी मला तेच ते सारखं दिसत होतं दुरवर कुठेतरी .. एक कुत्र भुंकत होतं जणू मला सांगत होतं उठ उठ राजसा झोपू नकोस असा जीव मुठीत घेऊन तूझीच वाट ती.. आता  पहातआहे काय झालं कोणास ठाऊक; पण धक धक .. धक धक छातीची धडकन तिच्या .. या कानी पडत होतं तीन वाजले होतं .. डोळे मिटले तरी मला तेच दिसत होतं नव्या आशा घेऊन दिवस उजडत आहे उगवणारा सूर्याच्या .. सोनेरी किरणांनी तुझा दिवस .. तोच सजवत आहे छान छान फुले .. समोर हसत आहेत मीटू मीटू करत पोपट बोलत आहे डोळे उघडू चोहीकडे पहा म्हणजे तुला हा राजाच दिसत आहे तुझा राजाचं दिसत आहे. विषय खूपच छान पडला दूरवर दिसत होते... जे काही अंतरीचे सुख माझ्याकडे का नाही ? पण ...खरंच विचार केला तर ...! आपला परमेश्वर एवढं भरभरून सुख देतो आणि ते भोगता भोगता अश्रूच अनावर करतो. आणि बघता बघता तोच सुखाची व्याख्या भाषाच बदल...
Read more